در این مطلب از بخش وبلاگ الوند نتورک، قصد داریم یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت هاست و سرور یعنی WHM را معرفی کنیم. اگر پیش از این با cPanel کار کرده باشید، احتمالاً نام WHM نیز به گوش شما رسیده است. WHM در واقع یک کنترل‌پنل قدرتمند ویژه مدیران سرور است که امکانات گسترده‌ای برای مدیریت حساب‌های میزبانی، تنظیم منابع سرور، مدیریت دامنه‌ها، افزایش امنیت، تهیه بکاپ و بسیاری قابلیت‌های دیگر فراهم می‌کند.

در ادامه این مطلب از بخش آموزش کنترل پنل، به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که WHM چیست، چه قابلیت‌ها و مزایایی دارد و چه تفاوتی با cPanel و WHMCS ایجاد می‌کند.

WHM چیست؟

WHM یا Web Host Manager یک کنترل‌پنل قدرتمند و تخصصی برای مدیریت هاست‌ها و حساب‌های میزبانی در یک سرور است. این پنل معمولاً روی سیستم‌عامل‌های لینوکسی نصب می‌شود و به مدیران سرور یا فروشندگان هاست (Reseller) امکان می‌دهد حساب‌های cPanel را ایجاد، مدیریت و پیکربندی کنند.

به‌عبارت دیگر، اگر cPanel برای صاحبان وب‌سایت و کاربران نهایی طراحی شده است، WHM ابزار اصلی مدیران هاستینگ محسوب می‌شود. با استفاده از WHM می‌توان ده‌ها تا صدها حساب کاربری ایجاد کرد، منابع هرکدام را تعیین نمود و کنترل جامعی بر عملکرد سرور و سرویس‌های میزبان داشت.

WHM مجموعه ای از ابزارهای حرفه ای برای مدیریت سرور، هاست و دامنه ها ارائه میکند. برخی از مهم ترین امکانات عبارتند از:

1. ایجاد و مدیریت حساب های  cPanel

با WHM میتوان اکانت های جدیدی از cPanel ایجاد کرد، پسورد کاربران را تغییر داد، دسترسی ها را مدیریت و محدودیت منابع هر اکانت را مشخص کرد.

2.مانیتورینگ و کنترل منابع سرور

WHM امکان مشاهده میزان مصرف CPU، RAM، فضای دیسک و پهنای باند را فراهم میکند. همچنین در صورت بروز خطا یا فشار زیاد مدیر سرور میتواند سرویس هارا ریستارت کند یا منابع را بهینه سازی نماید.

3.مدیریت DNS و دامنه ها

مدیر سرور میتواند از طریق WHM رکورد های DNS را برای هر دامنه تنظیم کند، نیم سرور هارا بسازد و دامنه های پارک شده یا ادان دامین را کنترل بکند

4.مدیریت امنیت و گواهی SSL

WHM به مدیر اجازه میدهد فایروال تنظیم کند، گواهی های SSL را نصب کند و دسترسی های کاربران را محدود یا مسدود نماید تا امنیت کلی سرور افزایش یابد.

5.پشتیبان گیری و بازیابی اطلاعات (Backup & Restore)

یکی از قابلیت های حیاتی WHM، امکان تهیه بکآپ به صورت خودکار از حساب های دیگر و بازگردانی آن ها در صورت بروز خطا است.

6. تنظیمات ایمیل و اسپم

مدیر میتواند کاملا سرویس های ایمیل را از طریق WHM انجام دهند و از ارسال اسپم جلوگیری کند.

7.مدیریت به روزرسانی و افزونه ها

WHM از طریق بخش EasyApacheو Update Preferences امکان نصب، بروزرسانی یا حذف ماژول های مختلف مانند PHP، Apache و افزونه های امنیتی را میدهد

8.گزارش گیری و آمار دقیق

امکان مشاهده لاگ ها، خطاها و گزارش های ترافیکی برای هر اکانت به صورت جداگانه وجود دارد که به بهینه سازی عملکرد سرور کمک می کند.

مزایای استفاده از WHM چیست؟

مزایای استفاده از WHM تنها به مدیریت آسان سرور محدود نمیشود، این ابزار مزایای متعددی دارد که باعث محبوبیت آن میان تمامی شرکت های هاستینگ و تمامی مدیران سرور شده است:

• مدیریت متمرکز:کنترل تمام حساب های هاست از یک داشبورد واحد
• صرفه جویی در زمان: انجام تنظیمات گروهی برای ده ها اکانت همزمان
• امنیت بالا: مدیریت فایروال،SSL و محدود سازی دسترسی ها
• سازگاری کامل با cPanel: امکان هماهنگی دو طرفه میان مدیر و کابران
• گزارش دهی و مانیتورنگ کامل: بررسی وضعیت سرور و هاست به صورت لحظه ای و دقیق
• امکان فروش هاست: مناسب برای نمایندگان فروش
• بک آپ خودکار: حفظ داده ها در برابر خطا یا حمله سایبری
• قابلیت شخصی سازی: تنظیمات سفارشی بر اساس نیاز هر کاربری

استفاده از WHM مناسب چه افرادی هست؟

WHM برای کاربران عادی طراحی نشده، بلکه مخصوص افرادی است که نیاز به کنترل سطح بالایی از سرور دارند از جمله

• شرکت های هاستیگ برای ساخت و مدیریت حساب های متعدد مشتریان
• نمایندگان فروش که میخواهند فضای هاست خود را بین چند کاربر تقسیم کنند
• مدیران سیستم که بر چندین وبسایت و دامنه نظارت کامل دارند
• سازمان ها یا شرکت های بزرگ که چندین پروژه وب را روی یک سرور واحد و کامل میزبانی میکنند

نحوه نصب WHM و ورود به آن

برای نصب cPanel & WHM و آماده سازی سرویس میزبانی آن اقدامات زیر را باید انجام داد

1.پیش نیاز های نصب

قبل نصب مطمئن شوید که سرور شما شرایط زیر را برآورده میکند:

• سیستم عامل پشتیبانی شده: تقریبا توزیع های لینوکسی که مبتنی بر RHEL/CentOS مانند Cloudlinux، AlmaLinux OS و….
• سروری با نصب(تازه یا به اصطلاح Clean install) سیستم عامل یعنی سرور نباید نرم افزار های کنترل پنل دیگر یا سرویس های میزبانی نصب شده داشته باشد قبل از نصب cPanel & WHM.
• دسترسی کامل تحت عنوان “roo” از طریق SSH به سرور.
• یک آیپی آدرس ثابت و استاتیک (IPv4) و رزولوشن DNS فعال
• منابع سخت افزاری مناسب: اگرچه حداقل ها ذکر شده اند، اما برای عملکرد مناسب باید منابع رم، هارد و پردازنده در نظر گرفته شود

2.مراحل نصب

پس از اطمینان از پیش نیاز ها، به ترتیب زیر عمل کنید:

• وارد SSH با کاربر root شوید.
• سیستم را به روز رسانی کنید وتنظیمات پایه ای مانند hostname و زمان بندی (timezone) را انجام دهید.
• به مسیر /home بروید و دستور زیر را اجرا کنید تا اسکریپت نصب دانلود و اجرا شود:

cd /home && curl -o latest -L https://securedownloads.cpanel.net/latest && sh latest

فراند نصب ممکن است بین نیم ساعت تا یک ساعت یا حتی بیشتر طول بکشد، این مقدار بستگی به منابع سرور و سرعت اینترنت سرور بستگی دارد.

3. ورود به WHM

پس از نصب موفق، برای ورود به پنل مدیریتی WHM مراحل زیر را انجام دهید:

• از مرورگر وب آدرس  https://(server Ip ):2087 را باز کنید
• سپس در صفحه ورود، نام کاربری را root  را وارد نمایید و رمز عبور را root  وارد نمایید تا وارد شوید
• پس از ورود، اولین تنظیمات از جمله لایسنس، hostname، نام سرور و تنظیمات اولیه امنیتی به شما نشان داده میشود.

4. نکات تکمیلی و توصیه ها

• لایسنس ها: برای اجرای cPanel&WHM باید لایسنس معتبر تهیه بکنید. بدون لایسنس ممکن است با محدودیت یا اخطار مواجه شوید.( خرید لایسنس cPanel/WHM )
• محیط نصب: به هیچ وجه قبل از نصب cPanel&WHM ،سرویس های وب سرور (مانند Apache)، پایگاه داده، کنترل پنل دیگر یا GUI  دسکتاپ نصب نکنید، نصب سرویس ها قبل از کنترل پنل ممکن است باعث اختلال شود
• میزبان مناسب: اگر از شرکت میزبانی مانند الوند نتورک استفاده میکنید، معمولا این شرکت ها نصب اولیه را انجام داده اند یا نصب را برای شما مدیریت میکنند، در این صورت ممکن است تنها نیاز باشد با اطلاعات ارائه شده وارد WHM شوید.
• تنظیمات اولیه مهم: پس از ورود، تنظیماتی مانند (Basic WebHost Manager Setup) را تکمیل کنید، مثلا تعیین hostname، تنظیم منطقه زمان، نصب SSL برای نام سرور و تنظیم ایمیل های هشدار.
• امنیت: مطمئن شوید SELinux در حالت صحیح( برای برخی توزیع ها باید تنظیم شده یا غیرفعال شده باشد) و فایروال مناسب فعال است تا امنیت سرور حفظ شود.

جمع بندی

WHM یک کنترل‌پنل مدیریتی پیشرفته است که برای مدیران سرور و شرکت‌های هاستینگ طراحی شده و امکان مدیریت کامل حساب‌های cPanel، منابع سرور، تنظیمات امنیتی، DNS، بک‌آپ‌گیری و بسیاری موارد دیگر را فراهم می‌کند. این ابزار در کنار cPanel و WHMCS، یکی از ارکان اصلی مدیریت هاستینگ‌های امروزی محسوب می‌شود.

اگر قصد دارید چندین حساب میزبانی را روی یک سرور مدیریت کنید یا خدمات هاستینگ ارائه دهید، WHM بهترین و حرفه‌ای‌ترین گزینه برای کنترل و سازمان‌دهی سرویس‌ها خواهد بود.