اگر به دنیای لینوکس علاقه‌مند باشی، احتمالاً با نام‌های مختلفی مثل Arch – Ubuntu – Kali و… برخورد کردی. اما شاید ندونی که تمام این توزیع‌ها در واقع از چند خانواده‌ی اصلی منشعب شدن.
در این مطلب با ۷ خانواده‌ مادر لینوکس آشنا می‌شی؛ ریشه‌هایی که تمام دنیای لینوکس از اون‌ ها زاده شده!

1. خانواده Debian

Debian یکی از قدیمی‌ترین و پایدارترین توزیع‌های لینوکسه (ساخته‌شده در سال ۱۹۹۳)
بیشتر سیستم‌عامل‌های محبوب امروزی مثل Ubuntu و Linux Mint از Debian مشتق شدن!

ویژگی‌ها:

  • پایداری و امنیت بالا
  • پشتیبانی طولانی‌مدت
  • جامعه کاربری بزرگ و فعال

مدیر بسته‌ ها apt  و فرمت بسته‌ ها .deb

توزیع‌های معروف:

  • Ubuntu
  • Linux Mint
  • Kali Linux
  • Parrot OS
  • MX Linux
  • Raspberry Pi OS

2. خانواده Red Hat (RHEL)

خانواده‌ی Red Hat پایه‌ی اصلی بسیاری از سیستم‌ عامل‌ های تجاری و سروریه.
نسخه‌ی اصلی اون RHEL (Red Hat Enterprise Linux) هست که نسخه‌های رایگان و جامعه‌محور مثل CentOS، Rocky Linux و AlmaLinux از اون ساخته شدن!

ویژگی‌ها:

  • مخصوص محیط‌های Enterprise و سرورها
  • پشتیبانی رسمی قوی
  • استاندارد صنعتی برای شرکت‌ها

مدیر بسته‌ ها yum / dnf  و فرمت بسته‌ ها .rpm

توزیع‌های معروف:

  • RHEL
  • CentOS
  • Rocky Linux
  • AlmaLinux
  • Oracle Linux

3. خانواده SUSE

SUSE یکی از قدیمی‌ترین توزیع‌های لینوکس با ریشه آلمانیه.
تمرکز زیادی روی پایداری و ابزار مدیریتی قدرتمند خودش به نام YaST داره!

ویژگی‌ها:

  • رابط کاربری حرفه‌ای
  • ابزارهای گرافیکی برای مدیریت سیستم
  • پشتیبانی سازمانی

مدیر بسته‌ ها zypper  و فرمت بسته‌ ها .rpm

توزیع‌های معروف:

  • openSUSE (نسخه آزاد)
  • SUSE Linux Enterprise (SLES)

4. خانواده Arch Linux

Arch Linux مخصوص کاربران حرفه‌ایه که دوست دارن سیستم رو از صفر خودشون بسازن.
به خاطر فلسفه‌ی “سادگی و کنترل کامل” معروفه!

ویژگی‌ها:

  • سبک و مینیمال
  • همیشه به‌روز (Rolling Release)
  • بسیار سریع

مدیر بسته‌ ها pacman

توزیع‌های معروف:

  • Arch Linux
  • Manjaro
  • Garuda Linux
  • EndeavourOS

5. خانواده Arch Linux

Gentoo توزیعی برای کاربران پیشرفته است که سیستم رو خودشون از کد منبع کامپایل می‌کنن.
به‌شدت قابل تنظیمه و معمولاً برای یادگیری ساختار داخلی لینوکس استفاده می‌شه!

ویژگی‌ها:

  • انعطاف‌پذیری بسیار بالا
  • کارایی عالی
  • مخصوص کاربران حرفه‌ای

مدیر بسته‌ ها Portage (emerge)

توزیع‌های معروف:

  • Gentoo
  • Funtoo
  • Calculate Linux

6. خانواده Slackware

Slackware یکی از قدیمی‌ترین توزیع‌های فعال لینوکسه (از سال ۱۹۹۳).
به‌صورت دستی و سنتی‌تر از بقیه کار می‌کنه و مناسب کاربران حرفه‌ایه که می‌خوان کنترل کامل داشته باشن!

ویژگی‌ها:

  • سبک، سریع و ساده
  • نزدیک‌ترین توزیع به یونیکس کلاسیک
  • بدون مدیریت وابستگی خودکار

مدیر بسته‌ ها pkgtool

توزیع‌های معروف:

  • Slackware
  • Salix OS
  • Zenwalk

7. خانواده Independent (مستقل‌ها)

بعضی توزیع‌ها نه از Debian هستن، نه از Red Hat، بلکه از صفر ساخته شدن!
 بهشون می‌گن Independent Distros چون بیس خاصی ندارن!

ویژگی‌ها:

  • طراحی و سیستم بسته مخصوص خودشون
  • معمولاً سبک و نوآورانه

مدیر بسته‌ ها pkgtool

نمونه های معروف:

  • Alpine Linux (خیلی سبک، مخصوص Docker و سرورهای کوچک)
  • Void Linux
  • NixOS (سیستم پیکربندی خاص با فایل‌های declarative)
  • Solus
  • Clear Linux (ساخته‌ی Intel)

🌳 خلاصه‌ی تصویری از خانواده‌های لینوکسی

Debian
└── Ubuntu → Linux Mint / Pop!_OS / Kali / Zorin / Elementary / Parrot / MX / Raspberry Pi OS
Red Hat (RHEL)
└── CentOS / Rocky Linux / AlmaLinux / Oracle Linux
SUSE
└── openSUSE / SLES
Arch Linux
└── Manjaro / Garuda / EndeavourOS / ArcoLinux
Gentoo
└── Funtoo / Calculate Linux
Slackware
└── Salix OS / Zenwalk
Independent
└── Alpine Linux / Void Linux / NixOS / Solus / Clear Linux

🔚 نتیجه‌گیری

تقریباً تمام توزیع‌های لینوکس امروزی از یکی از این هفت خانواده‌ی مادر منشعب شدن.
شناخت این بیس‌ها بهت کمک می‌کنه راحت‌تر تصمیم بگیری کدوم توزیع برای کارت بهتره؛ چه بخوای یه سرور پایدار راه بندازی، چه یه دسکتاپ زیبا و سبک بسازی.

دسته بندی شده در:

راهنما و آموزش

برچسب شده در:

, ,